Elke ochtend hetzelfde ritueel: onderweg naar je werk of de sportschool grijp je een koffie to go. Lekker warm, handig, en je denkt er geen seconde over na wat er precies in die beker zit behalve koffie. Toch blijkt uit Brits onderzoek dat die wegwerpbeker zelf meebrengt in je drankje, en wel in de vorm van microplastics.
Wat Britse onderzoekers in je beker vonden
Onderzoekers van de University of Birmingham testten 155 monsters van 31 verschillende drankjes, gekocht bij Britse winkels en koffieketens tussen augustus en december 2024. Ze filterden elk drankje en analyseerden de deeltjes met microscopische FT-IR-beeldvorming, een techniek waarmee je kunststofdeeltjes groter dan 10 micrometer kunt opsporen en identificeren. De resultaten verschenen in 2025 in het wetenschappelijke tijdschrift Science of the Total Environment.
Hete koffie bevatte gemiddeld 43 deeltjes per liter, ijskoffie bleef steken op ongeveer 37 deeltjes per liter en hete thee scoorde met zo'n 60 deeltjes per liter het hoogst van alle geteste dranken. Onderzoeker Mohamed Abdallah van de University of Birmingham vatte het resultaat kort samen: "We found a ubiquitous presence of microplastics in all the cold and hot drinks we looked at." Vrij vertaald: in elk drankje dat ze testten, zaten microplastics.
Waarom warmte de boosdoener is
De meeste wegwerpbekers voor koffie zien eruit als papier, maar hebben aan de binnenkant een dun laagje plastic, meestal polyethyleen, om te voorkomen dat de beker doorweekt raakt. Precies dat laagje bleek de belangrijkste bron van de microplastics in de hete dranken. Hoe warmer de vloeistof, hoe makkelijker piepkleine stukjes van die plastic coating loslaten en in je drankje terechtkomen. Dat verklaart ook waarom hete thee en hete koffie hoger scoorden dan de koude varianten: ijskoffie en frisdrank zaten juist aan de onderkant van de lijst.
Wil je weten wat die cafeïne in je koffie met je lichaam doet tijdens het sporten? Daar gingen we eerder al dieper op in ons artikel over cafeïne en sportprestaties.
Hoeveel risico loop je nou echt
Hier wordt het lastiger, want de wetenschap weet simpelweg nog niet precies wat deze deeltjes met je lichaam doen. Het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, schrijft op zijn eigen website zwart op wit: "Er is nog weinig bekend over de gevolgen van microplastics voor ons lichaam." Microplastics zijn al teruggevonden in bloed, longen en de placenta, maar volgens het RIVM is onduidelijk of ze zich in de loop van een leven opstapelen, welke organen ze bereiken en wat de toegevoegde stoffen in plastic voor effect hebben.
Dat betekent niet dat je moet stoppen met koffie to go, het betekent vooral dat de wetenschap de puzzel nog aan het leggen is. Onderzoek naar effecten gebeurt nu vooral op menselijke cellen in het lab, en dierstudies laten af en toe schade zien bij grote stukken plastic, maar harde conclusies over mensen op de lange termijn zijn er nog niet.
Wat voedingsdeskundigen zeggen over de paniek
Dat relativerende geluid hoor je ook terug bij Nederlandse voedingsexperts. Voedselveiligheidsexpert Wieke van der Vossen zei in een interview dat de kans dat je daadwerkelijk ziek wordt van stoffen zoals pesticiden of microplastics heel klein is, en dat blootstelling en duur bepalen of iets een reëel risico vormt, niet het enkele feit dat iets aanwezig is. Petra Verhoef, directeur van het Voedingscentrum, voegde daaraan toe dat een risico op populatieniveau niet automatisch jouw persoonlijke risico is, dat hangt veel meer af van je algehele gezondheid.
Diezelfde nuance geldt voor voeding in bredere zin. We schreven al eerder over hoe vaak ultrabewerkt voedsel op het bord van de gemiddelde Nederlander belandt, en ook daar draait het uiteindelijk om de hoeveelheid en frequentie, niet om één keer iets "verkeerds" eten. Hetzelfde geldt voor wat er in je buik terechtkomt: in ons artikel over darmgezondheid lees je waarom het grotere plaatje van je voedingspatroon veel zwaarder weegt dan één losse factor.
Dit is de simpele aanpassing die wel werkt
Je hoeft niet meteen je ochtendkoffie te schrappen, maar een paar kleine aanpassingen schelen wel. Neem je eigen thermosbeker of RVS-bidon mee naar de koffiezaak, veel ketens geven daar zelfs korting op. Drink je koffie liever uit een mok of glas als je toch binnen zit, in plaats van automatisch de wegwerpbeker te pakken. En als je wel een to-go beker gebruikt, laat je koffie dan even iets afkoelen voordat je grote slokken neemt: hoe heter de vloeistof tegen die plastic binnenlaag aan komt, hoe meer deeltjes er loslaten.
Het grotere punt is dat microplastics overal zitten, in kraanwater, in zout, in groente en fruit, en dat één wegwerpbeker koffie per dag je gezondheid niet in gevaar brengt. Maar als je toch elke dag meerdere bekers koffie to go drinkt, is een eigen beker een makkelijke manier om onnodige blootstelling te verminderen, zonder dat je iets aan je koffiegewoonte zelf hoeft te veranderen.